Afgelopen week kwam ik tijdens het zappen langs de IDFA Themaweek op NPO Doc. In de aanloop naar IDFA 2015, zenden ze de meest populaire documentaires uit van vorig jaar. Zo kwam het dat ik eindelijk ‘A Band Called Death’ (2012) eens kon zien. Het verhaal gaat over drie broers die opgroeien in Detroit en in de jaren 70 een band beginnen die ze Death noemen. Ze maken super vooruitstrevende punk, eigenlijk een soort proto-punk. Maar je voelt het al aankomen, niemand wil iets met de band te maken hebben en hun enige opname beland ergens op de zolder van de drummer. Tot opeens, 35 jaar later, iemand uit California op magische wijze de band ontdekt en in no time zijn ze de hottest thing around. Jammer voor overleden broertje David, maar lekker voor de andere twee broers.

Dit alles leek mij een goede aanleiding om eens een aantal van mijn favoriete muziekdocumentaires op een rijtje te zetten. Voor het gemak heb ik ze in verschillende categorieën onder verdeeld.

De eind-goed-al-goed-categorie

Bovengenoemde documentaire valt in de, wat ik noem, ‘eind-goed-al-goed-categorie’. Documentaires over artiesten die tijdens hun leven strugglen om ook maar een beetje voet aan de grond te krijgen. En dan, op het moment dat ze het opgeven of (bijna) dood zijn, BOEM! Opeens worden ze ontdekt en komen er allerlei bekende mensen in beeld die vertellen over hoe ze de band al jaren kennen en altijd al riepen dat ze de best thing ever zijn.

Goede voorbeelden in deze categorie zijn ‘Anvil! The Story of Anvil’ (2009) over een Canadeze hair metal band die maar niet willen opgeven. Of ‘Duct Tape Messiah’ (2011), over Blaze Foley een van de beste songwriters ooit. Of die ene man die super bekend bleek te zijn in Zuid-Afrika, maar dit zelf niet wist.

In deze categorie raad ik toch ‘We are Twisted Fucking Sister’ (2014) aan. Ik heb deze film vorig jaar op IDFA gezien en zelden zo hard gelachen. De film duurt tweeënhalf uur, maar kijkt weg als een stand-up comedy. Geen ellenlange monologen of moeilijk gedoe, deze gasten weten hoe ze een verhaal moeten vertellen.

De beter-maak-je-geen-ruzie-terwijl-je-een-documentaire-aan-het-schieten-bent

Mijn favoriete categorie! Vooral vanwege het feit dat het twee kanten op kan gaan, òf de band bereikt nirwana en they lived happily ever after, òf we krijgen straight up Jerry Springer-achtige taferelen. Een bekend voorbeeld van dit laatste is natuurlijk ‘Some kind of Monster’ (2004) over de mannen van Metallica, die zo ver in hun eigen ass verdwaald zijn dat ze er zelfs met behulp van een psycholoog niet uit komen.

Nee, geef mij maar ‘Beats, Rhymes & Life: The Travels of A Tribe Called Quest’ (2011), een documentaire op het scherpst van de snede.

De biopic

Aan het begin van deze eeuw was het onder stokoude muzikanten hip om je voor je dood nog snel als een soort fossiel vast te laten leggen in een biopic. Hierbij spelen bekende acteurs een geromantiseerde en bovenal geregisseerde versie van de bekende muzikant in kwestie. De dan nog levende muzikanten dikken verhalen altijd graag aan en laten voor het gemak de negatieve kanten weg. Gooi hier een Hollywood sausje overheen en, voila! Bekende voorbeelden zijn de films over Ray Charles, Johnny Cash en Ian Curtis. In een eerdere blog heb ik het al gehad over ‘Straight Outta Compton’ (2015).

Wil je eens een film in deze categorie zien, dan kun je jezelf een hoop tijd besparen door simpelweg ‘Walk Hard: The Dewey Cox Story’ (2007) te kijken. In deze film over de fictieve artiest Dewey Cox worden veel bekende biopics op de hak genomen.

De kijk-ons-een-belangrijk-geweest-zijn-categorie

Wellicht de meest droge en meest nerdy categorie binnen het genre. Vaak geproduceerd door fans van een bepaalde muzikant, opname studio of muziekstijl. In de documentaire laten ze dan nog eens zien hoe tof en belangrijk ze wel niet waren. Vaak is Dave Grohl betrokken bij deze projecten. Hoewel feitelijk erg interessant, maak je je vriendin hier niet echt blij mee om dit soort films eens lekker op vrijdagavond te gaan kijken samen.

Vergeet de usual suspects zoals ‘No Direction Home’ (2005), ‘Standing in the Shadows of Motown’ (2002), of ‘Muscle Shoals’ (2013). Kijk liever deze docu over het epische levensverhaal ‘Supermensch: The Legend of Shep Gordon’ (2014).

P.S.
Natuurlijk hebben we ook nog de cult klassieker ‘This Is Spinal Tap’ (1984). Eigenlijk een categorie op zich, neemt deze film de hele muziekindustrie op de hak. Nog steeds een must see voor iedereen die een beetje into 70’s rock is.